logo

Tel. kom.: +48 692 139 416

Tel. kom.: +48 882 507 020

E-mail: jdopieralski@geotravel.com.pl

NA MOIM BLOGU

Świętokrzyskie opowieści

GÓRY ŚWIĘTOKRZYSKIE/SANDOMIERZ

WYCIECZKI PIESZE W GÓRY ŚWIĘTOKRZYSKIE

...

Góry Świętokrzyskie to jedne z najstarszych gór w Polsce. Są to góry przyjazne. Każdy je może zwiedzać - dzieci, młodzież, dorośli i emeryci. 
Niezbyt wysokie wysokości bezwzględne sprawiają, że łatwo jest dotrzeć na najwyższe szczyty Gór Świętokrzyskich - Łysicę (612m n.p.m.) oraz Łysą Górę, której wysokość wynosi 585 m n.p.m.). Szlaki turystyczne wiodą przez piękne krajobrazy Świętokrzyskiego Parku Narodowego. Głównym szlakiem jest czerwony szlak im. Edmunda Massalskiego, który na odcinku łysogórskim Święta Katarzyna - Trzcianka rozciąga się na długości 25 km. Możemy tą trasę z grupą szkolną przejść w ciągu jednego dnia. 
Wyruszając ze Świętej Katarzyny przechodzimy obok źródełka Św. Franciszka z przepyszną wodą, następnie pokonujemy stromy odcinek ok. 1,5 km by zdobyć najwyższy szczyt Gór Świętokrzyskich - Łysicę. Po krótkim odpoczynku wędrujemy do Przełęczy Św. Mikołaja - patrona podróżnych. Następnym miejscem, które warto zobaczyć jest Zagroda w Kakoninie. 
Polami wzdłuż granicy z parkiem narodowym wędrujemy w stronę Łysej Góry. Po drodze zatrzymujemy się na chwilę w Osadzie Średniowiecznej- zrekonstruowanej wiosce z XIII- XIV w. Została wybudowana na powierzchni ponad 2,5 ha. Uroczyste otwarcie miało miejsce w maju 2011 roku. Na terenie wioski możemy zwiedzić drewniane domki z XII/XIV wieku. Znajdują się tutaj również warsztaty pracy średniowiecznych rzemieślników: garncarza, kowala, rymarza. Na pewno zobaczymy zielarkę i prawdziwą świętokrzyską czarownicę. Osada została podzielona na trzy części. W jej górnej części znajduje się karczma regionalna, brama główna z „wehikułem czasu”, plac zabaw zwany „grodziskiem”. W drugiej części tzw „sacrum”do której przechodzi się przez pomost drewniany nad potokiem - okresowym dopływem rzeczki Hutki. W tej sferze znajduje się: staw „mokradło", Święty Gaj, kręgi bóstw Śwista, Pośwista i Pogody, amfiteatr. W trzeciej części Osady zobaczymy średniowieczne budownictwo wiejskie. Znajdują się tu: gospodarstwo domowe, warsztat garncarski, warsztat obróbki drewna, warsztat rymarski i szewski, chatka zielarki.
Następnie ścieżką edukacyjną Świętokrzyskiego Parku Narodowego wchodzimy na Łysą Górę. Na północnym skłonie tej góry znajduje się największe w Górach Świętokrzyskich gruzowisko skalne, o powierzchni 3,85 ha. Gołoborze ma 430 metrów długości oraz około 180 metrów szerokości. Gołoborze zbudowane jest z ostrokrawędzistych bloków piaskowca kwarcytowego, który zalicza się do jednej z najstarszych skał w Polsce i Europie.

Na Łysą Górę w czasach pogańskich modlono się do potrójnego biesa: Świta, Poświta i Pogody. Do dziś zalatują tutaj czarownice.
400 metrów dalej nad okolicą góruje sylwetka klasztoru świętokrzyskiego. To najstarsze w Polsce sanktuarium datowane na 1006 roku. Warto zatrzymać się tutaj na dłużej by zobaczyć wspaniałe wnętrza kościoła Św. Trójcy i kaplicy Krzyża Świętego, krypty w których spoczywa Jeremi Wiśniowiecki. Ze wschodniej części Łysej Góry roztacza się wspaniała panorama na Dolinę Słupianki i Pasmo Jeleniowskie. Po zwiedzeniu już ostatnim odcinkiem Puszczy Jodłowej schodzimy do miejscowości Trzcianka. Po drodze mijamy najwyższe świętokrzyskie pierwotne jodły mamucie. 
Warto poświęcić jeden dzień na pieszą wycieczkę po najwyższych partiach Gór Świętokrzyskich. Najlepiej to zrobić pod opieką licencjonowanego i wykwalifikowanego przewodnika świętokrzyskiego (http://przewodnik -swietokrzyski.com)
Można również skorzystać z pakietu wycieczek po Górach Świętokrzyskich organizowanych przez Agencję Turystyki Geo Travel (https://www.geotravel.com.pl/wycieczka,3,swietokrzyskie-perly)
Zapraszamy w Góry Świętokrzyskie  

TAJEMNICE ŚREDNIOWIECZNEGO SANDOMIERZA
 

Sandomierz należy do najstarszych ośrodków miejskich w Polsce. Swoje powstanie i rozwój zawdzięcza położeniu na granicy dwóch krain geograficznych: Wyżyny Sandomierskiej i Kotliny Sandomierskiej.Miasto już w X wieku było ważnym ośrodkiem handlowym w Polsce. Krzyżowały się tutaj dwa ważne szlaki handlowe:  z Kijowa, Włodzimierza Wołyńskiego przez Wiślicę, Kraków,  Wrocław do Pragi. Drugi wiódł z południa z Halicza, Przemyśla na północ.  Sto lat później ranga Sandomierza zwiększyła się tak, że został zaliczony obok Krakowa i Wrocławia do głównych grodów Polski (sedes regni principales). W 1138 roku Sandomierz stał się stolicą osobnej dzielnicy zwanej dominium sandomierskim, która na mocy testamentu Bolesława Krzywoustego przypadła jego czwartemu synowi – Henrykowi Sandomierskiemu.  Pod koniec XII wieku Sandomierz położony był na trzech wzgórzach: staromiejskim (rynek miasta, kościół Św. Jana, cmentarz grzebalny), zamkowym (drewniany gród),  kolegiackim (osada, kościół Panny Marii).
W 1226 roku zostali sprowadzeni dominikanie, którzy wybudowali na fundamentach starego kościoła parafialnego nową świątynią pw. Św. Jakuba. Na sąsiednim wzgórzu wybudowano nowy kościół pw. Św. Pawła i założono nową osadę.  Dwukrotne najazdy mongolskie w 1241 i 1259/1260  roku zniszczyły doszczętnie miasto. Postanowiono wówczas je przenieść  na wyższe, trudniej dostępne wzgórza: Katedralne(dawniej Kolegiackie) oraz największe i rozleglejsze zwane dziś Starówką. W 1286 roku następuje druga lokacja Sandomierza. Książę Leszek Czarny nadał miastu szereg korzystnych przywilejów i praw bardzo ważnych dla dalszego rozwoju gospodarczego nowej osady. Miasto dzisiejsza Starówka) zostało  obwarowane drewnianą palisadą. Następny atak tatarski rok później został odparty. W 1349 roku miasto doszczętnie spłonęło i za panowania króla Kazimierza Wielkiego zostało odbudowane. Zyskało nowy układ przestrzenny, zachowany do dziś. Zostało również obwarowane murami miejskimi z bramami i basztami. Centralną częścią Sandomierza był prostokątny rynek z Ratuszem, z którego naroży wybiegały cztery główne ulice. Rynek zamieszkiwali najbogatsi mieszczanie, w części zachodniej Żydzi, w pobliżu Katedry duchowieństwo, u podnóża skarpy – najbiedniejsi. Następne wieki to dalszy rozkwit gospodarczy miasta. Obowiązujące prawo składu zatrzymuje w Sandomierzu wielu kupców. Miejscowi mieszczanie dorabiają się ogromnych fortun na handlu zbożem, winem, rybami. Miasto się rozwija i rozbudowuje, powstają nowe kamienice, spichlerze nad Wisłą, wystawny ratusz, lokalizowane są następne kościoły. W 1520 roku król Zygmunt I zmienił wizerunek miasta. Zamek został przebudowany na królewską rezydencję, miejskie bramy i rynek zyskały renesansowe dekoracje w postaci attyki. Większość kamienic na starówce miała podcienia. Były tutaj łaźnie i doprowadzono wodę do każdego domu.
Mieszkało tu wielu bogatych i znanych Sandomierzan, takich jak: Mikołaj Gomółka – wybitny kompozytor, czy Marcin z Urzędowa (lekarz, przyrodnik), Sebastian Petrycy (lekarz), Jan Porębny(lekarz, filozof).  Miasto było licznie odwiedzane przez dwory królewskie i gości z całej Europy. Pod koniec XVI wieku narastały konflikty pomiędzy katolikami i innowiercami. W 1570 roku w mieście została zawarta tzw. „zgoda sandomierska”. W 1603 roku do miasta sprowadzono jezuitów, którzy założyli pierwszą szkołę zwaną Collegium Gostomianum od nazwiska jej fundatora Hieronima Gostomskiego. 10 lat później osiedliły się w północnej części miasta za murami siostry benedyktynki.Szwedzki potop w 1655 roku przyniósł tak dotkliwe zniszczenia, że miasto już nie było w stanie się podnieść. XVIII wiek to dalsza stagnacja i upadek miasta. W wyniku rozbiorów Sandomierz stracił znaczenie administracyjne, stając się mało znaczącym ośrodkiem miejskim. W 1809 roku toczyły się tutaj najcięższe do tej pory walki polsko – austriackie. W ich wyniku miasto zostało całkowicie zniszczone. W czasach Królestwa Polskiego (1815 – 1830) miasto na nowo odbudowano według planów regulacyjnych z 1820 roku. Wiele obiektów budowlanych, kamienic, kościołów zostało rozebranych w tym kościoły: pw. Św. Magdaleny, Hieronima i Piotra. W 1818 roku utworzono w Sandomierzu biskupstwo, które przyczyniło się do restauracji Katedry i innych obiektów sakralnych. Do dziś pozostało wiele cennych zabytków z czasów średniowiecza, po których może oprowadzić nas przewodnik świętokrzyski, przewodnik sandomierski. Warto również wybrać jedną z wielu wycieczek po Sandomierzu http://sandomierz.geotravel.com.pl. Jeśli ktoś  wybiera się na dłużej do SANDOMIERZ może wybrać usługę lokalnego biura turystyki przyjazdowej http://geotravel.com.pl. 
 

geotravel